• Tăng cỡ font chữ
  • Font chuẩn
  • Giảm cỡ font
Giáo Xứ Nam Lỗ Phân Mục Các Họ Giáo Họ giáo Sổ Làng [Kỷ yếu]

Họ giáo Sổ Làng [Kỷ yếu]

Email In PDF.
HỌ SỔ LÀNG
{Kỷ yếu}Họ giáo Sổ Làng trước đây thuộc làng Sổ, tổng Cao Mỗ, phủ Thần Khê, huyện Tiên Hưng, tỉnh Thái Bình. Nay thuộc thôn Sổ Làng, xã Chương Dương, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Nhà thờ Sổ Làng cách nhà thờ xứ Nam Lỗ chừng 3 km về phía nam.

1.HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
Hạt giống Tin Mừng được gieo vãi trên quê hương này thật kỳ diệu. Thời vua Tự Đức (1847-1883) cấm đạo và ra lệnh phân sáp (1861), vài gia đình có đạo từ Tương Đông, Bách Tính (thuộc huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định) bị đày ra khỏi làng và đưa tới làng Sổ, một làng toàn lương dân và cách Tương Đông gần 100 km. Đó là gia đình ông bà cố của cha Nguyễn Bá Lộc, và gia đình ông trùm Thi là đôi con dì với ông bà cố.
Gia đình ông bà cố được đưa vào sống trong nhà ông Đỗ Đình Tại là chánh tổng Cao Mỗ lúc bấy giờ. Nơi đây, ông bà cố chẳng những không bỏ đạo, mà còn đưa gia đình ông tổng Tại vào đạo. Thế rồi ông tổng Tại làm trùm họ và dựng ngôi Nhà nguyện nhỏ bằng xoan tre, lợp rạ, trên đất của  cụ chánh Chức.
Hạt giống đức tin đang âm thầm phát triển, thì phong trào Văn Thân nổi lên (1885…), và ngôi nhà thờ này bị đốt cháy.
Thời kỳ đen tối qua đi, hạt giống đức tin lại tiếp tục triển nở. Cuộc sống được bắt nhịp bình thường. Người con gái đầu của ông bà cố gả cho người xứ An Lập. Con gái thứ hai lấy ông Kiểm Cửu, người Hưng Yên về ngụ cư ở đây. Con gái thứ ba lấy ông Đỗ Đình Khoa là con trai ông tổng Tại. Người con trai út của cố là ông Nguyễn Văn Mẫn lập gia đình và sau này định cư ở khu Sốc, họ Nhà xứ. Một số gia đình công giáo ở nơi khác cũng tới đây sinh sống và họ giáo Sổ Làng được thành lập. Khi ông tổng Tại trở lại đạo thì cả 3 vợ đều trở lại đạo và người con trai của bà vợ 2 là ông Đỗ Đình Lương cũng theo đạo.
Con cháu ông Mẫn là ông Thống, ông Trị, ông Cán. Con ông Cán  hiện giờ là các ông Sự, ông Sinh, ông Thành, ông Hùng v.v… Dòng dõi ông Kiểm Cửu là ông lang Minh, thầy Hậu, dì Kính và hiện giờ là con cháu ông Triết, bà Côi, ông Tấn, bà Thuấn. Con ông Đỗ Đình Khoa là ông trùm Bá, ông Cử, và các cháu bây giờ là ông Lục, ông Bính, ông Giảng, ông Đạo, ông Chủ, bà Hùng, bà Ích, bà Bảo… Con  ông Đỗ Đình Lương là ông Xuân và các cháu là ông Hạ, bà Nguyện, ông Soạn…Con cháu cụ trùm Thi là cụ trùm Khiêm, dì Nhường và hiện giờ các cháu là ông Cương, ông Cẩn, bà Toàn…
Khi mới thành lập họ giáo các cụ kính thánh Phanxicô Xaviê. Sau có thêm mấy người lương dân theo đạo, đó là  ông Bùi Văn Mão và bà Nguyễn Thị Huê.  Lúc này (khoảng năm 1918) họ giáo mới nhận thánh Gioan Baotixita làm bổn mạng như ngày nay.
Con cháu ông Mão hiện nay là ông Hùng, ông Tuy, thầy Tâm, bà Toàn …

2.NGÔI THÁNH ĐƯỜNG HỌ GIÁO
Cùng với sự hình thành đầy thăng trầm của họ giáo, ngôi thánh đường nhỏ bé của cộng đoàn cũng được đổi thay qua nhiều lần xây đi dựng lại.
Ngôi nhà nguyện bằng tre lá đầu tiên do cụ tổng Tại xây dựng trên đất cụ chánh Chức đã bị Văn Thân đốt cháy (khoảng năm 1885).
Sau đó sự đạo được yên ổn, ngôi nhà thờ thứ hai 5 gian bằng tre gỗ được dựng lên trên một mảnh vườn 4 sào Bắc bộ (1500m2). Nền nhà thờ này nằm ở sân trước nhà thờ hiện nay. Khi xây dựng ngôi nhà thờ này họ giáo cũng đã được mấy chục nhân danh.
Theo sử ký Địa phận Trung xuất bản năm 1916, thì lúc đó Sổ Làng là họ Bổn đạo mới, chưa có Quan thầy, và nhân danh trong họ có 54 người.
Còn ngôi thánh đường tre gỗ ấy có được tu sửa, thay đổi thế nào không ai rõ. Chỉ biết rằng thời kỳ cha Thôma Vũ Nguyên Sùng coi sóc giáo xứ (1929-1937), dân họ đã thêm đông, và ngôi thánh đường kiên cố hơn được xây dựng. Ngôi nhà thờ 7 gian bằng gỗ lim, lợp ngói, làm cách nhà thờ cũ chừng 50m (Nền nhà thờ nằm trên nền nhà ông Tuy hiện nay). Đồng thời xây dựng 5 gian nhà phòng để các cô mụ (nữ tu) ở phục vụ họ giáo. Lúc này tài sản trong họ cũng tăng thêm: 4 sào ao, 3 sào ruộng cấy và 4 sào bãi. Bầu khí sống đạo được phấn khởi, phát triển. Lúc này có thêm gia đình cụ Tố trở lại đạo, gia đình cụ Kiểu ở Hưng Hà cũng về đây ở. Họ giáo thêm đông đúc. Cha Sùng đưa về đây 2 cô mụ để trông coi họ giáo. Đó là cô Lành và cô Tịnh. Thời gian sau 2 cô chuyển về Phương xá. Bà mụ Sa được cử về thay 2 cô. Sự đạo ngày một tốt đẹp, khuôn viên thánh đường trở nên khang trang đẹp đẽ. Năm 1941, đời cụ trùm Bá làm trùm họ giáo xây dựng cổng dậu nhà thờ và di tích còn lại đến hôm nay.
Con cụ Tố là ông Thiện, ông Diện, ông Vuông và các cháu là ông Nguyện, ông Phi, ông Cư, ông Cảnh…
Đời sống đang bình yên thì biến cố 1949-1950 làm họ giáo điêu đứng. Tháng 3 năm 1950, giặc Pháp từ bốt Kim Bôi (cách nhà thờ chừng 1 km) câu pháo vào làng Sổ. Nhà thờ, nhà phòng bị trúng đạn. Nhà phòng tan nát, Nhà thờ bị sập hai gian giữa, không thể dựng lại. Họ giáo hết nơi cầu nguyện. Tượng Thánh quan thầy phải đưa đi gửi nhờ nhà cụ Nhạ. Cuộc chiến giữa Việt minh và Pháp đã gây nên tang tóc cho con dân trong họ. Một số người bị giết, Thánh đường tan hoang, Giáo dân hoảng loạn bỏ làng chạy đi nơi khác. Một số biệt xứ, số đông chạy xuống nhà xứ để lánh nạn. Sau khi bình ổn giáo dân trở về, nhưng không thể dựng lại được nhà thờ.
Vài năm sau đó, biến cố 1954, số đông dân họ lại di cư vào Nam. Dân họ chỉ còn lại 4 gia đình với 26 khẩu (gia đình cụ Minh, cụ Thiện, cụ Khiêm, cụ Côi). Số còn lại ít ỏi, cô quạnh, thêm vào đó là sự nghèo túng và thời cuộc khó khăn, nên ngôi thánh đường lại càng không có thể dựng lại. Giáo dân tiếp tục phải ngồi trời đọc kinh.
Suốt 11 năm trời không có nơi thờ phượng, năm 1961 nhờ sự giúp đỡ của cha già Hiếu, cha già Uyên, họ giáo mới bắt đầu việc dựng lại ngôi nhà thờ. Các cha cho thầy GB Phạm Ngọc Châu về hỗ trợ họ giáo. Với số gỗ của nhà thờ cũ và một ít cây que mới, họ giáo đã dựng lại được ngôi nhà thờ nhỏ với diện tích chừng 40m2. Tháng 12 năm 1961, ngôi nhà thờ đã hoàn thành và cha già Uyên về dâng lễ tạ ơn. Nền nhà thờ nằm trong lòng nền nhà thờ hiện nay. Thời điểm này cụ trùm Khiêm làm trùm họ, với sự cộng tác của cụ trùm Minh và cụ trùm Thiện. Dân họ lúc này có 51 nhân danh với 5 gia đình. Tưởng cũng nên nhắc lại rằng: cụ trùm Khiêm đã làm trùm họ 28 năm liên tục trong suốt một giai đoạn khó khăn phức tạp, từ năm 1950-1978.
Mặc dù hàng chục năm trời không có thánh lễ ở họ giáo, lại ở nơi hẻo lánh, thời buổi khó khăn, nhưng nhờ ơn Chúa, đời sống đức Tin của dân họ vẫn phát triển. Có điều ngược lại là với thời gian và sự khắc nghiệt của thời tiết, ngôi nhà thờ lại xuống cấp dần và đến hồi không thể trụ được nữa.
Năm 1997 với sự giúp đỡ của cha xứ Giuse Trần Đức Hạnh cũng như ân nhân xa gần, họ giáo đã tái thiết được ngôi thánh đường khang trang như hiện nay. Năm 2005, với sự giúp đỡ của anh em đồng hương Sổ Làng ở miền Nam và Hải ngoại, nền nhà thờ được lát gạch men. Năm 2008, nhờ hồng ân Bách Chu Niên thành lập giáo xứ một người anh em lương dân đã giúp họ giáo đóng được 12 ghế dài trong nhà thờ.
Song song với việc duy trì gìn giữ ngôi thánh đường, họ giáo luôn có những cố gắng trong việc hoàn thiện khuôn viên cũng như các công trình khác. Năm 1994, dân họ làm được một lò gạch 2 vạn rưỡi viên và mua được 3 tấn vôi củ. Rồi vay mượn thêm tiền bạc, họ giáo xây được 3 gian nhà phòng nhỏ, 50 m2 sân và 22 mét tường bao. Lúc đó họ giáo đã có 17 gia đình và 74 nhân danh.
solangNăm 1999, họ giáo đã được cha xứ Giuse tặng một quả chuông và đang chờ đợi một cây tháp nhỏ để đưa lên.
Từ năm 2002 Giáo xứ có cha xứ Đaminh về coi sóc, họ giáo từng bước được củng cố và hoàn thiện mọi mặt. Đáng kể nhất là năm 2008, với bao vất vả khó khăn, họ giáo đã di dời được một hộ dân và lấy lại được khuôn viên mặt tiền nhà thờ. Hiện tại dân họ đang cố gắng tôn tạo và hoàn thiện toàn bộ khuôn viên thánh đường của họ giáo.

3.DẤN THÂN PHỤC VỤ
a.Trong đời sống tu trì.
Là một họ Bổn đạo mới, nhưng Sổ Làng sớm có những người con nam nữ hiến dâng trong đời sống tu trì, phục vụ Giáo hội và tha nhân :
-Thầy FX Đặng Văn Hậu (con cụ Kiểm Cửu), Dòng Đồng Công Thủ Đức, qua đời năm 1974.
-Thầy GB Bùi Văn Tâm (con cụ cố Mão), đang phục vụ tại giáo phận Mỹ Tho.
-Dì Maria Đặng Thị Kính (em gái thầy Hậu), Nhà phước Đaminh, qua đời năm 1953.
-Dì Maria Trần Thị Nhường (con cụ trùm Thi), Dòng nữ Đaminh Thánh Tâm, qua đời năm 2005.

b.Phục vụ tại họ giáo.
Căn cứ vào những sự kiện lịch sử của họ giáo, chúng ta biết được một số vị đã phục vụ trong cộng đoàn như sau :
-Cụ tổng Tại,
-Cụ trùm Thi,
-Cụ trùm Khoa,
-Cụ trùm Thìn,
-Cụ trùm Biện,
-Cụ trùm Bá (+  6-1949)
-Cụ trùm Khiêm (1950-1978)
-Cụ trùm Minh, cụ trùm Thiện.
-Cụ trùm Nguyện (1978-1986)
-Ông trùm Hạnh (1986-1998)
-Ông trùm Tuyến (1998-2004)
-Ông trùm Tuy (2004 …)

4.SỔ LÀNG HÔM NAY

Phát huy truyền thống của cha ông, những người con của Sổ Làng hôm nay đang phấn đấu vươn lên về mọi mặt.
Hiện tại, họ giáo có 23 hộ và 94 nhân danh. Đời sống đức tin tốt. Kinh tế các gia đình cũng đang dần được ổn định. Các cháu học hành tốt. Đã có 4 cháu học đại học. Chắc chắn sẽ bù lại thiệt thòi của lớp cha anh.
Hy vọng trong tương lai Sổ Làng sẽ có một khuôn viên thánh đường đẹp, với một ngọn tháp vươn cao, sánh vai với anh em trong các cộng đoàn bạn, đồng thời góp phần vào nét đẹp của Làng Sổ, nơi có truyền thống văn vật và tôn giáo lâu đời.

Ước mong con cái vị tiền hô sẽ góp phần xây dựng một quê hương Sổ Làng ngày một tốt đẹp hơn và nhất là dọn đường cho Chúa đến với anh em.

Mùa thu 2008


Chia sẻ tâm tình với bài này tại mục Click Viết (Thêm) lời bình mới dưới đây.
Yah
Diigo
ShareMyspace
FSpr
Red
Gm
Tumb
Cập nhật cuối by nTT (Thứ sáu, 25 Tháng 2 2011 08:20)  

Viết (thêm) lời bình mới


Mã bảo vệ
Click mã mới (nếu.khó.đọc)[xin.Nhập.mã.hộp.dưới]


Please wait while JT SlideShow is loading images...
Họ Giáo Sổ LàngMừng Công đoạn I -LTHọ Giáo An TháiBCNXD NT Nam Lỗ 2011Quê hương ngọt ngàoKỷ yếu Nam LỗNam Lỗ Xưa & NayNam Lỗ sử lượcKỷ yếu họ KhuốcChuyện lạ Hoàng NôngLác làng - Kỷ yếuK-Y Họ Lác TrạiHọ ngói (Thổ khối) K-Y

Bài mới cập nhật

Hình ảnh ngẫu nhiên


Thông điệp - Lời hằng sống

"Lạy Chúa, có bao giờ chúng con đã thấy Chúa đói mà cho ăn, khát mà cho uống; có bao giờ đã thấy Chúa là khách lạ mà tiếp rước;... Có bao giờ chúng con đã thấy Chúa đau yếu hoặc ngồi tù, mà đến thăm đâu?" (Mt25, 37-39) fl1.